em-pollution-gr

Καλώς Ηλθατε

2011-12-16T18:18:00.000+02:00

Αγαπητοί επισκέπτες

Το ιστολόγιο αυτό υπέστη κατά καιρούς πολλές “αναδομήσεις”. Από τη τελευταία “αναδόμηση” προέκυψαν τα εξής θέματα:

Ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία και ηλεκτρομαγνητική ρύπανση
Ενας εύκολος τρόπος προειδοποίησης σεισμών στην Ελλάδα
Φυσικό αέριο. Κοιτάσματα φυσικού αερίου και πετρελαίου στη Μεσόγειο

Μπορείτε να επιλέξετε οποιοδήποτε από τα παραπάνω θέματα, απο τον κατάλογο που είναι κάτω απο το κύριο τίτλο του ιστολογίου, στα οποία παρουσιάζονται μαζί προσωπικές απόψεις και εκλαικευμένα επιστημονικά κείμενα σχετικά με αυτά.

Τα θέματα που αφορούν την απορρόφηση της ηλεκτρομαγντηικής ενέργειας, τα οποία σχετίζονται με την προστασία των πολιτών από την ηλεκτρομαγνητική ρύπανση, έχω δυσκολία να τα αναπτύξω γιατί σχετίζονται με στρατιωτικές εφαρμογές.

Αν για οιοδήποτε λόγο έχετε δυσκολία πρόσβασης σε αυτό το ιστολόγιο, δοκιμάστε να το ανακαλύψετε πάλι στη διεύθυνση http://www.emsmog.com στην οποία υπάρχει μιά αγγλική έκδοσή του, περιορισμένη όμως πρός το παρόν μόνο σε θέματα ηλεκτρομαγνητικής ρύπανσης.

Γ.Ζ. Καθ. Παν/μίου

Φυσικό αέριο

2009-11-21T12:09:00.000+02:00

1. Τί είναι φυσικό αέριο

Φυσικό αέριο (raw natural gas) είναι το αέριο, που ευρίσκεται ακριβώς στο πάνω μέρος ενός κοιτάσματος πετρελαίου ή λίγα στρώματα εδάφους πιο πάνω (conventional associated gas).

Φυσικό αέριο (raw natural gas) υπάρχει όμως και σε βαθύτερα στρώματα της γής μέσα σε ασβεστολιθικά πετρώματα, ανάμεσα σε μια πληθώρα άλλων υδρογονανθράκων (shale gas).

Το φυσικό αέριο είναι καύσιμο και απαιτεί ειδικό καθαρισμό πρίν χρησιμοποιηθεί για διανομή και εμπορική χρήση, όπως π.χ.

στην ηλεκτροπαραγωγή (π.χ. ΔΕΗ)
στην αυτοκίνηση
στη θέρμανση
στο οικιακό δίκτυο
σαν εναλλακτική/συμπληρωματική λύση στη χρήση της αιολικής ή ηλιακής ενέργειας

Στη φωτογραφία δεξιά φαίνεται ο τρόπος εξώρυξης shale gas. Με γκρίζο χρώμα σημειώνεται η περιοχή στην οποία είναι το κοίτασμα αυτού του είδους φυσικού αερίου.

Παρατηρείστε ότι σε αυτή τη τεχνολογία υπάρχει η δυνατότητα οριζόντιας γεώτρησης, κάτι που δεν υπήρχε πρίν μια δεκαετία.

Στην τεχνική αυτή, χρησιμοπιοείται νερό υπό πίεση το οποίο ανοίγει διόδους μέσα στα πετρώματα, τα οποία σταθεροποιούνται στη θέση τους με τη χρήση διοφόρων – όσο το δυνατόν οικολογικότερων – χημικών.

Η δημιουργία όσων περισσοτέρων σχισμάτων μέσα στα πετρώματα αποσκοπεί στην αύξηση της επιφάνειας άντλησης του φυσικού αερίου αυτου του είδους.

Πολλές χώρες ανάμεσα στις οποίες και ευρωπαικές στέλνουν τεχνικούς στις ΗΠΑ, που εφαρμόστηκε πρώτα με επιτυχία αυτή η τεχνική της εξώρυξης, με σκοπό να εξειδικευθούν στο θέμα. Οι Ιάπωνες πάλι κάνουν άλλα κόλπα, που δεν ειίναι της παρούσας στιγμής να συζητηθούν.

To shale gas δεν πρέπει να συγχέεται με το shale oil, που είναι ένα διαφορετικό είδος πετρελαίου.

Σύμφωνα με το διάγραμμα στα δεξιά, τα μεγαλύτερα αποθέματα conventional associated gas φαίνεται ότι τα έχουν η Ρωσσία, το Ιράν και το Κατάρ. Η ΗΠΑ εδώ και πολλά χρόνια εκμεταλλεύεται το shale gas αναπτύσσοντας τη δέουσα τεχνολογία αυτού του είδους γεωτρήσεων. Για το λόγο αυτό άλλωστε το Κατάρ ενδιαφέρεται να πουλάει φυσικό αέριο στην Ευρώπη.

Στη συνέχεια θα δούμε, ότι και η Ανατολική Μεσόγειος δύναται να έχει τεράστια αποθέματα φυσικού αερίου και πετρελαίου, τα οποία είναι στη περιοχή της Ελληνικής, Τουρκικής, Κυπριακής, Συριακής, Λιβανικής, Ισραηλιτικής, Αιγυπτιακής, Λιβυκής, Τυνησιακής και Ιταλικής ΑΟΖ και τα οποία σε πολύ μεγάλο βαθμό παραμένουν ανεκμετάλλευτα.

Στην Ευρώπη των 27 το περισσότερο πετρέλαιο και φυσικό αέριο εισάγεται απο τη Ρωσία και τη Νορβηγία.

Η Ελλάδα πρέπει να κάνει τις επιλογές της στό είδος τών πηγών της ενέργειας που στο μέλλον θα χρησιμοποιήσει, λαμβάνοντας υπόψη το κόστος εγκατάστασης αυτών, το ρυθμό μεταβολής της τεχνολογίας που τις υποστηρίζει και το μέγεθος των υπαρχόντων αποθεμάτων ανά περίπτωση.

Προσωπική μου επιλογή θα ήταν η χρήση της πυρηνικής, της αιολικής και της ηλιακής ενέργειας με τις απαραίτητες προφυλάξεις και με το σωστό σχεδιασμό για όλα. Το φυσικό αέριο δεν είναι τόσο οικολογικό όσο αναφέρεται.

2. Συστατικά του φυσικού αερίου

Το raw φυσικό αέριο, αυτό που βγαίνει από το κοίτασμα, περιέχει:

Μεθάνιο (CH₄)
Βαρύτερους αέριους υδρογονάνθρακες π.χ. αιθάνιο(C₂H₆), προπάνιο (C₃H₈), n-βουτάνιο (n-C₄H₁₀), ισοβουτάνιο (i-C₄H₁₀), πεντάνια και ακόμη βαρύτερους υδρογονάνθρακες
όξινα αέρια π.χ. διοξείδιο του άνθρακα(CO₂), υδρόθειο (H₂S) και μερκαπτάνες όπως μεθαναιθιόλη (CH₃SH) και αιθαναιθιόλη (C₂H₅SH)
άλλα αέρια π.χ. άζωτο (N₂) και ήλιο (He)
νερό (H₂O)
υγρούς υδρογονάθρακες, ίσως συμπυκνωμένο φυσικό αέριο (natural gasoline) και πετρέλαιο (crude oil)
υδράργυρο και χλωρίδια σε μικρές ποσότητες κλπ.

3. Προιόντα φυσικού αερίου

Μετά την επεξεργασία του σε ειδικό εργοστάσιο (Natural Gas Processing Plant), που δεν έχει καμμία σχέση με το δίκτυο διανομής, to raw φυσικό αέριο αποδίδει τα εξής προιόντα:

Συμπυκνωμένο φυσικό αέριο για καύσιμο που περιέχει κυρίως μεθάνιο. Μπορεί να διανημηθεί υπό πίεση και σε υγρή μορφή (Liquified Natural Gas - LNG)
Θείο
Αιθάνιο
Συμπυκνωμένο φυσικό αέριο γιά καύσιμο που περιέχει κυρίως προπάνιο, βουτάνια, πεντάνια και υψηλότερου μοριακού βάρους υδρογονάνθρακες. Το φυσικό αέριο μπορεί να διανημηθεί υπό πίεση και σε υγρή μορφή (Liquified Petroleum Gas - LPG). Ειναι γνωστό επίσης και σαν Αutogas. To LPG μπορεί να παραχθεί και από πετρέλαιο. Χρησιμοποιείται για θέρμανση και στη κίνηση αυτοκινήτων.
άλλα προιόντα

4. Εργοστάσιο επεξεργασίας και καθαρισμού φυσικού αερίου

Μια σωστή εκμετάλλευση ενός κοιτάσματος φυσικού αερίου προυποθέτει τη χρήση ενός εργοστασίου επεξεργασίας για την παραγωγή υποπροιόντων του και την εν συνεχεία χρήση τους στην βιομηχανία. Εκτός αυτού όμως χρειάζεται για τον καθαρισμό του από επικίνδυνα συστατικά όπως θείο, όξινα αέρια, υδράργυρο κλπ.

Οι προδιαγραφές του LNG και τoυ LPG ακολουθούν διεθνή standards, που μπορεί όμως να διαφέρουν απο κράτος σε κράτος.

Αν το εργοστάσιο επεξεργασίας κατασκευαστεί όπως πρέπει, τότε δεν υπάρχει σημαντική περιβαντολογική επιβάρυνση.

Στη φωτογραφία, φαίνεται το διάγραμμα ροής ενός τυπικού εργοστασίου επεξεργασίας φυσικού αερίου, στο οποίο φαίνεται εννοιολογικά η διαδικασία καθαρισμού του raw Natural Gas σε διάφορα υποπροιόντα συμπεριλαμβανομένων του LNG, του LPG αλλά και η παράλληλη παραγωγή υποπροιόντων επιμέρους διαχωρισμών.

5. Εργοστάσιο επεξεργασίας πετρελαίου

Στη ανωτέρω φωτογραφία, φαίνεται το διάγραμμα ροής ενός τυπικού εργοστασίου επεξεργασίας πετρελαίου, στο οποίο φαίνεται εννοιολογικά η διαδικασία καθαρισμού crude oil και η παραγωγή διαφόρων υποπροιόντων, μεταξύ τών οποίων fuel gas και LPG.

6. Tο φυσικό αέριο δεν είναι οικολογικό αλλά είναι φτηνότερο.

Tο φυσικό αέριο δεν είναι τόσο οικολογικό όσο συχνά αναφέρεται αλλά φτηνότερο.

Το LNG ή το LPG δεν επιβαρύνουν λιγότερο από τη βενζίνη το περιβάλλον, όσον αφορά το διοξείδιο του άνθρακα. Παρατηρείστε τις διαφορές στον κατωτέρω πίνακα.

Για να κάνετε σύγκριση μεταξύ των διαφόρων καυσίμων, κάνετε αναγωγή τών τιμών του διοξειδίου του άνθρακα στην ίδια τιμή της ενεργειακής πυκνότητας.

7. Παραγωγή - Μεταφορά – Διανομή - Επιλογή θέσης εργοστασίου

Το κόστος παραγωγής, μεταφοράς, διανομής και χρήσης είναι παράμετροι που επηρεάζουν την ανταγωνιστικότητα της τιμής του προιόντος που φθάνει στον τελικό καταναλωτή, όπως και την απόφαση κατασκευής ενός εργοστασίου επεξεργασίας, το μέγεθος και τη θέση του. Στις παραμέτρους προστίθεται - κατά περίπτωση - και η δυνατότητα εξαγοράς δικαιώματος ρύπων που κάνουν ή έχουν κάνει τεχνολογικά ανεπτυγμένες χώρες της ΕΕ από άλλες λιγότερο ανεπτυγμένες. Στο διάγραμμα ανωτέρω παρουσιάζεται η μορφή ενός δικτύου διανομής φυσικού αερίου από το σημείο παραγωγής του στη κατανάλωση.

To LPG που παράγεται στα διυλιστήρια πετρελαίων δεν υφίσταται συνήθως καθαρισμό τέτοιας ποιότητας, όπως το LPG που παράγεται στα εργοστάσια καθαρισμού του φυσικού αερίου. Για το λόγο αυτό πρέπει να υπάρχει προσοχή στη δημιουργία και έλεγχο τήρησης τών απαραίτητων τεχνικών προδιαγραφών του LPG, που εισάγεται πρός καύση π.χ. για τη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, ώστε να μη δηλητηριάζεται το περιβάλλον πέραν τών διεθνώς αποδεκτών ορίων.

Ο τρόπος μεταφοράς του φυσικού αερίου γίνεται με δύο κυρίως τρόπους. Αυτοί είναι:

Κοντά στους χώρους παραγωγής του raw φυσικού αερίου κατασκευάζονται εργοστάσια επεξεργασίας. Στη περίπτωση αυτή, το φυσικό αέριο μεταφέρεται στις χώρες κατανάλωσης όπου φυλάσσεται σε ειδικούς χώρους αποθήκευσης, με διάφορα είδη πλοίων ειδικής καταστασκευής (LNG ή LPG Carriers), όπως αυτό στη φωτογραφία δεξιά, σε υγροποιημένη μορφή. Τα πλοία αυτά έχουν διαμορφωμένες δεξαμενές, που μπορούν να λειτουργούν είτε υπό πίεση είτε υπό ψύξη (μέχρι τούς −165 °C) είτε υπό ταυτόχρονη εφαρμογή μερικής πίεσης. Στη συνέχεια, το φυσικό αέριο διανέμεται στους καταναλωτές με ένα δίκτυο αγωγών αφού προηγουμένος αεριοποιηθεί στους χώρους διανομής.
Tο raw φυσικό αέριο μεταφέρεται με αγωγούς απο τις χώρες παραγωγής σε χώρους συγκέντρωσης τών χωρών κατανάλωσης, οι οποίες στη συνέχεια αν επιβάλλεται ή άν το επιθυμούν το καθαρίζουν σε εργοστάσια επεξεργασίας, πρίν το διανείμουν στους καταναλωτές.

Η Ελλάδα χρειάζεται το δικό της εργοστάσιο επεξεργασίας και καθαρισμού φυσικού αερίου. Αυτό είναι κάτι που πρέπει να γίνει το ταχύτερο, δεδομένου ότι φαίνεται να διαθέτει σημαντικά πετρελαικά κοιτάσματα μέσα στην ΑΟΖ της αλλά και για να αποτελέσει κέντρο ανάπτυξης και πόλο έλξης επενδύσεων από τα Βαλκάνια.

8. Μέθοδοι ανίχνευσης κοιτασμάτων φυσικού αερίου και πετρελαίου

Υπάρχουν διάφορες μέθοδοι ανίχνευσης κοιτασμάτων φυσικού αερίου και πετρελαίου.

Στις κλασσικές μεθόδους ανήκει η χαρτογράφηση του βυθού από τεχνικά παραγόμενα με διάφορους τρόπους ηχητικά -σεισμικά κύματα παραγόμενα

από σόναρ (ηχητικά ραντάρ)
από πιστολιές συμπιεσμένου αέρα στο νερό που ρίχνονται από ένα πλοίο (περισσότερες συχνότητες) και
από εκρήξεις εκρηκτικών υλικών που πλοία ρίχνουν στη θάλασσα.

Ενας άλλος πιό μοντέρνος τρόπος είναι με τη χρήση ισχυρών ηλεκτρομαγνητικών παλμών.

Κατά την ανίχνευση κοιτάσματος σκανάρεται μια περιοχή, με έναν τρόπο όπως στην ανωτέρω φωτογραφία. Με αριθμητική ανάλυση του μετρούμενου σκεδαζόμενου κύματος από το βυθό λαμβάνεται μια μορφή του τρισδιάστατου χώρου κάτω απο τη θάλασσα.

Στη φωτογραφία αριστερά φαίνεται ένα ωκεανογραφικό πλοίο πολλαπλών χρήσεων να ερευνά για “ηφαίστεια του βυθού” (πηγές φυσικού αερίου μέσα στη θάλασσα) με τη βοήθεια ενός σόναρ, που μπορεί να εκπέμπει σε διάφορες συχνότητες.

Στη δεξιά φωτογραφία, φαίνεται ένας χάρτης του βυθού κατασκευασμένος με τη βοήθεια ενός τέτοιου σόναρ και του κατάλληλου λογισμικού. Μελέτη τέτοιων χαρτών μαζί με αναλύσεις πετρωμάτων και μικροοργανισμών οδηγούν σε γεωτρήσεις για ανίχνευση κοιτασμάτων φυσικού αερίου και πετρελαίου.

Στη φωτογραφία αριστερά, φαίνονται οι αναλύσεις μετρήσεων σε real-time ενός σόναρ ωκεανογραφικού πλοίου (καθώς αυτό κινείται) στα 35 kHz, που δείχνουν φυσικό αέριο να βγαίνει απο διάφορες τρύπες βράχων (όπως αυτές στη δεξιά φωτογραφία τραβηγμένη απο υποβρύχιο ρομπότ) φθάνοντας μέχρι την επιφάνεια της θάλασσας, σε μια κάθετη τομή του βυθού. Ο βυθός είναι περίπου στα 1500-2000 μέτρα από την επιφάνεια της θάλασσας.

Ισχυρά σόναρ φέρουν πολλά είδη πλοίων π.χ. ωκεανογραφικά, φαλαινοθηρικά, ειδικά υποβρύχια χαρογράφησης βυθού, όπως και πολλά είδη πολεμικών π.χ. φρεγάτες και υποβρύχια.

Υπενθυμίζω, ότι το φυσικό αέριο θεωρείται βιολογικά αδρανές. Μια πιθανή διαρροή του, κατά την άντληση απο ένα κοίτασμα θα προκαλούσε μεγάλο πρόβλημα στην πανίδα της περιοχής.

9. Χάρτης κοιτασμάτων Μεσογείου

Στο χάρτη φαίνονται 9 πιθανές περιοχές στη Μεσόγειο, που ενδείκνυνται περισσότερο κατά την άποψή μου, για έρευνα/γεωτρήσεις πρός άντληση φυσικού αερίου και πετρελαίου. Οι περιοχές αυτές προσδιορίστηκαν με κάποια αναλυτική μέθοδο.

Από την ανάλυση προκύπτει, ότι για τη Κύπρο η καλύτερη επιλογή είναι η περιοχή 7 ενώ για την Ελλάδα οι περιοχές 1 ή 2. Στη συνέχεια, ακολουθεί η περιοχή 6. Οι περιοχές 3, 4 και 5 δεν “φαίνονται” πολύ “καθαρά” αλλά αξίζει να ερευνηθούν με προσοχή.

Φυσικά υπάρχουν καί άλλες υποψήφιες περιοχές που αφορούν την Ελλάδα, οι οποίες όμως φαίνεται να έχουν μικρότερα κοιτάσματα. Ενδιαφέρον έχει και η περιοχή στο Ιόνιο πολύ κοντά στο Κόλπο της Λιβύης, με την οποία η Ελλάδα έχει κοινή ΑΟΖ.

Ιδανικές περιοχές για πιθανή εξόρυξη στο χώρο της Ανατολικής Μεσογείου είναι οι περιοχές 8 και 9, εκ τών οποίων η 9 φαίνεται ότι ανήκει στην Αίγυπτο. Το βαθύτερο πηγάδι στερεύει όλα τα άλλα!

Σημειώνω, ότι στις αναπτυγμένες χώρες οι θέσεις τών κοιτασμάτων ανακοινώνονται δημόσια και είναι γνωστές εδώ και πολλά χρόνια έστω και αν δεν έχει γίνει ακόμη σε αυτές εξόρυξη για γεωστρατηγικούς λόγους. Στην Ελλάδα υπάρχει η συνήθεια αυτά τα θέματα να συζητούνται πίσω από κλειστές πόρτες με μυστικούς χάρτες, τών οποίων η επιστημονική ακρίβεια δεν μπορεί να ελεγχθεί. Επόμενο είναι να προκύψουν σφάλματα και θα προκύψουν.

10. Χάρτης κοιτασμάτων Τουρκίας στη Μαύρη Θάλασσα

Φυσικό αέριο και πετρέλαιο φαίνεται ότι υπάρχει και σε γειτονικές χώρες της περιοχής της Ασίας π.χ. στα παράλια της Τουρκίας στη Μαύρη Θάλασσα.

Στο διπλανό χάρτη, σας δείχνω τις πιό πιθανές περιοχές να υπάρχει φυσικό αέριο μέσα στη Τουρκική ΑΟΖ. Προσωπικά θα ξεκινούσα την έρευνα απο τη περιοχή 3, που θεωρώ ότι είναι η πλουσιότερη, μετά θα προχωρούσα στη περιοχή 1 και τέλος στην περιοχή 2.

Η Τουρκία θα ήταν πολύ καλό να συνεργαστεί με τη Γεωργία για την ανίχνευση κοιτασμάτων, αφού φαίνεται ότι το μεγάλο κοίτασμα που υπάρχει στη Μαύρη Θάλασσα, ανήκει κυρίως στη Γεωργία αλλά μπορεί να αντληθεί και απο την Τουρκική ΑΟΖ. Σε μια τέτοια περίπτωση, ενδιαφέρον θα έχει η στάση της Ρωσίας. Θα αφήσει άραγε η Ρωσία τη φιλοδυτική Γεωργία να κάνει άντληση του φυσικού αερίου από το κοίτασμά της στη θάλασσα μσζί με την Τουρκία ή θα γίνει πάλι πόλεμος;

Update 30/1/2011

11. Το κοίτασμα Λεβιάθαν

Σχετικά πρόσφατα, το Ισραήλ ανακοίνωσε την ανακάλυψη μεγάλου κοιτάσματος φυσικού αερίου σε βάθος 5 χιλιομέτρων από την επιφάνεια της θάλασσας με το όνομα Λεβιάθαν. Οι έρευνες έγιναν και με τεχνικά προκληθέντα σεισμικά γεγονότα. Η εξόρυξη φυσικού αερίου αναμένεται να αρχίσει μετά από 5-6 χρόνια και γίνεται προσπάθεια να αρχίσει το ταχύτερο. Το ποσοστό κέρδους για το Ισραήλ είναι το λιγότερο 45%.

Η θέση του κοιτάσματος Λεβιάθαν, όπως και τών άλλων κοιτασμάτων στο χάρτη άνω δεξιά επιβεβαιώνουν όσα έχω αναφέρει παλαιότερα σε αυτό το ιστολόγιο, σχετικά με τη θέση σημαντικών κοιτασμάτων στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ειδικότερα αποδεικνύεται, ότι όσο πλησιάζουν οι έρευνες για φυσικό αέριο την περιοχή 7, το μέγεθος τών κοιτασμάτων αυξάνεται δραματικά.

Το κοίτασμα Λεβιάθαν – κατά τη γνώμη μου - είναι τεράστιο, δέκα φορές τουλάχιστον μεγαλύτερο σε έκταση απο αυτό που έχει ανακοινώσει επίσημα το Ισραήλ και εκτείνεται εντός της Ελληνικής, Κυπριακής, Συριακής, Λιβανικής, Ισραηλιτικής, Αιγυπτιακής, Λιβυκής, Τυνησιακής και Ιταλικής ΑΟΖ (παρατηρείστε τις ομοιότητες στις δύο παραπάνω φωτογραφίες).

Παρατηρείστε, στο χάρτη θέσεις πιθανών κοιτασμάτων της Τουρκίας στα παράλια της στη Μαύρη θάλασσα.

12. Εξόρυξη – Θέση και βάθος εξόρυξης

Οι γεωτρήσεις για ανίχνευση και εξόρυξη πετρελαίου στο βυθό της θάλασσας γίνονται με κατάλληλα διαμορφωμένες πλατφόρμες που μπορεί να είναι υπέργειες (αριστερή φωτογραφία) αλλά και υπόγειες (δεξιά φωτογραφία). Δοκιμαστικές γεωτρήσεις όμως γίνονται και απο κατάλληλα διαμορφωμένα πλοία.

Σε γενικές γραμμές, μια γεώτρηση σε μεγάλο βάθος στη γή π.χ. με μιά γεώτρηση στο κέντρο της Μεσογείου (θέση 9 σε προηγούμενο χάρτη), και σε μέρη όπου ο γήινος φλοιός δεν είναι τόσο παχύς, σε κάθε περίπτωση θα απέφερε κέρδος, αφού θα υπήρχε μεγαλύτερη σιγουριά για το αποτέλεσμα.

Το τεχνολογικό πρόβλημα σε τέτοιες περιπτώσεις είναι το μέγιστο του βάθους στο οποίο μπορεί να φτάσει μια τέτοια γεώτρηση, όπως και η προστασία του περιβάλλοντος. Παρόλα αυτά η τεχνολογία έχει προχωρήσει και βάθη πάνω από 10 χιλιόμετρα είναι πλέον τεχνολογικά συζητήσιμα. Eτσι, μια χώρα που π.χ. δεν μπορεί δικαιωματικά να κάνει εξόρυξη στο κέντρο της Μεσογείου (θέση 9 σε προηγούμενο χάρτη) π.χ. η Ελλάδα, η Κύπρος ή το Ισραήλ, μπορεί να φτάσει στο εκεί υπάρχον μεγαλύτερο κοίτασμα αρκεί απλά να “πάει” το τρυπάνι βαθύτερα σε κάποια άλλη θέση που είναι λίγο μακρύτερα (π.χ. θέσεις 6, 7 ή 8). Ολα αυτά βέβαια κάτω απο κάποιες προυποθέσεις.

Αντιλαμβάνεστε σε αυτό το σημείο, πόσο έξυπνο σχέδιο θα ήταν να συνεργαστούν Ελλάδα – Κύπρος καί Ισραήλ στην εξόρυξη και κοινή εκμετάλλευση του φυσικού αερίου και τών πετρελαίων, τών καλά κρυμμένων στο κέντρο της Μεσογείου. Πέραν αυτού όμως, μερικές φορές ο θόρυβος γίνεται για να γίνεται αφού υπο ορισμένες συνθήκες, εξόρυξη μπορεί να γίνει οπουδήποτε και με δεδομένη την επιτυχία.

Το κάθε κοίτασμα μοιάζει με ένα “ποτήρι με νερό”, από το οποίο πίνει περισσότερο όποιος προλάβει πρώτος, όποιος ρουφάει με περισσότερα καλαμάκια και σε μεγαλύτερο βάθος. Oποιος αργήσει να πιεί ή τον εμποδίσουν να πιεί, μπορεί να μη προλάβει να πιεί καθόλου.

13. Αιγιαλίτιδα ζώνη και Ελληνική ΑΟΖ

Η Ελλάδα σαν κυρίαρχο κράτος, μέλος του ΟΗΕ, πρέπει να επεκτείνει τα σύνορά της (αιγιαλίτιδα ζώνη) στα 12 μίλια γύρω από κάθε της νησί και παράλληλα να ανακηρύξει το συντομότερο δυνατό την ΑΟΖ της (200 μίλια απο την αιγιαλίτιδα ζώνη). Κάθε διακρατική συμφωνία πέραν αυτού δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή. Οταν διακυβεύονται δις Ευρώ, “φιλικοί” διακανονισμοί βασισμένοι σε απλοικές αντιλήψεις δεν επιτρέπονται.

Αυτό πρέπει να γίνει, ώστε η χώρα να προχωρήσει άμεσα στην άντληση φυσικού αερίου και πετρελαίου απο τα κοιτάσματα που υπάρχουν μέσα στην ΑΟΖ της ανεξαρτήτως θέσης και βάθους.

Στη φωτογραφία αριστερά είναι κάποιοι χάρτες ΑΟΖ, που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο. Δεν έχω άποψη αν είναι σωστοί ή όχι. Η Ελληνική ΑΟΖ μπορεί να καθοριστεί αυτόματα – σε δευτερόλεπτα - με την εισαγωγή των απαραιτήτων μαθηματικών κανόνων (π.χ. 200 μίλια) σε πρόγραμμα υπολογιστή, που έχει σαν δεδομένο μια σωστά τεκμηριωμένη ηλεκτρονική χαρτογράφηση της χώρας με τα νησιά της. Ειδικοί δορυφόροι μπορούν να βοηθήσουν πολύ σε αυτό.

Είναι εμφανές και στον πιό αδαή, ότι η ανακήρυξη της ΑΟΖ απο κάθε κράτος έχει σχέση με την εκμετάλλευση τών κοιτασμάτων, που υπάρχουν στη Μεσόγειο.

Το Καστελλόριζο, σε πρώτη ανάγνωση, φαίνεται ότι στερεί απο την Τουρκία ένα μεγάλο μέρος εκμετάλλευσης του ορυκτού πλούτου της Μεσογείου. Τα πράγματα όμως δεν είναι πάντα όπως δείχνουν γιατί η τεχνολογία πάντα έχει την ικανότητα να αλλάζει τα γεωπολιτικά δεδομένα π.χ. η τεχνολογία άντλησης του shale gas. Η τεχνολογία αυτή είναι γνωστή στις ΗΠΑ από πολλά χρόνια και η εφαρμογή της έφερε σαν αποτέλεσμα την πτώση της τιμής του φυσικού της αερίου, βοηθώντας την οικονομική της ανάπτυξη.

14. Προστασία του περιβάλλοντος

Η σημερινή τεχνολογία γεωτρήσεων, όταν χρησιμοποιείται σωστά δεν δημιουργεί προβλήματα στο περιβάλλον. Σημασία πρέπει να δίνεται στα χημικά που χρησιμοποιούνται στην άντληση αφού μπορούν να επιβαρίνουν τον υδάτινο ορίζοντα και συνεπώς τη χλωρίδα και τη πανίδα της περιοχής άντλησης σε βάθος χρόνου.

Προστασία του περιβάλλοντος δεν σημαίνει κατάργηση της ανάπτυξης αλλά ανάπτυξη νέων τεχνολογιών και βελτίωση τών πάσης φύσης υπαρχόντων προτύπων, κανονισμών, μηχανισμών ελέγχου κλπ.

Για τα κοιτάσματα της Αγγλίας στη Βόρεια Θάλασσα, της Λιβύης - Αιγύπτου και Ισραήλ στη Μεσόγειο αλλά και το τεράστιο πυρηνικό εργοστάσιο, που χτίζει η Γαλλία μαζί μέ άλλα κράτη μέσα στη θάλασσα, δεν υπήρξαν αντιδράσεις απο πουθενά, ακόμη και από μη κυβερνητικές οργανώσεις τών οποίων ο ρόλος ύπαρξης και δράσης αρκετές φορές είναι αμφιλεγόμενος.

Η προστασία του περιβάλλοντος είναι και αυτή μια παράμετρος που εμφανίζεται για να δικαιολογήσει κομψά ή άκομψα κατά καιρούς περίεργες πολιτικές αποφάσεις κυβερνήσεων, έστω και κατά σύμπτωση.

Ο Λεβιάθαν άναψε φωτιές, που θα αργήσουν να σβήσουν και “τρώγοντας” θα μεγαλώνει.

Update 3/10/2011

15. Γεωπολιτική οικονομία του φυσικού αερίου της Ανατ. Μεσογείου

Η θέση άντλησης, η τεχνολογία άντλησης, ο ρυθμός άντλησης, η ποιότητα καθαρισμού, ο βαθμός προστασίας του περιβάλλοντος, το συνολικό μέγεθος ενός κοιτάσματος και ο τρόπος μεταφοράς του φυσικού αερίου από ένα εντοπισμένο κοίτασμα στο εκάστοτε σημείο κατανάλωσης αποτελούν παραμέτρους που επηρεάζουν την απόφαση της άντλησής του και ιδιαίτερα την προτίμηση της εξόρυξης του σε σχέση με ένα άλλο.

Το κόστος αλλά και η προοπτική της εκμετάλλευσης, η εφαρμογή της γεωπολιτικής οικονομίας μιάς μείζονος περιοχής ενδιαφέροντος σε μικρότερη κλίμακα είναι πολύ σημαντικοί παράγοντες σε ένα καλά ενοποιημένο παγκόσμιο σύστημα αποφάσεων συνδεδεμένο με την αρμονική εκμετάλλευση γήινων πηγών ενέργειας.

Ενα παράδειγμα είναι το κυπριακό φυσικό αέριο σε σχέση ας πούμε με το Καταριανό ή το Ρωσικό, γνωρίζοντας ότι και για τα δύο και για ιδιαίτερους λόγους διερευνώνται διέξοδοι πώλησής τους στην ΕΕ. Το ελληνικό φυσικό αέριο, που λόγω απόστασης θα ήταν καταρχήν φτηνότερο προβλέπεται ότι θα αντληθεί κατά πάσαν πιθανότητα αργότερα ή συντομότερα αλλά απο μικρά κοιτάσματα.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης η παρουσία μεγάλων κοιτασμάτων shale gas στο Κουρδιστάν της Τουρκίας (στα σύνορα με τη Συρία) ή στο νότο της Βουλγαρίας. Το τελευταίο κοίτασμα αφορά και την Ελλάδα, ιδιαίτερα τη Δυτική Θράκη με την οποία γειτνιάζει. H ύπαρξη shale gas στη περιοχή των συνόρων Ελλάδας – Τουρκίας είναι ένα υπαρκτό ενδεχόμενο με πιθανότητα μεγαλύτερη προς τη πλευρά της Δυτικής Θράκης.

Στη φωτογραφία φαίνεται η πιθανολογούμενη θέση μεγάλου κοιτάσματος shale gas στα σύνορα Τουρκίας – Συρίας, που ήδη έχει αναδειχτεί στα διεθνή ΜΜΕ πλην Ελλάδας. Αυτό σημαίνει, ότι η αντιπαλότητα Τουρκίας – Ρωσίας θα αυξηθεί στην περιοχή, δεδομένου ότι η Τουρκία υποστηρίζει τους αντάρτες που πολεμούν το υπάρχον πολιτικό σύστημα που κυβερνάει τη Συρία. Η Ρωσία θα προσπαθήσει να διαφυλάξει τα συμφέροντά της στο κοίτασμα και τη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου γενικότερα, αφού η συστηματική εκμετάλλευση των κοιτασμάτων shale gas κρίνεται αναγκαία να προχωρήσει και σε άλλες περιοχές πλήν των ΗΠΑ.

Στο ένθετο είναι γνωστές περιοχές κοιτασμάτων shale gaς στην Ευρώπη. Θα παρατηρήσατε την ύπαρξη ενός μεγάλου κοιτάσματος στο κεντρικό Αιγαίο, περιοχή της Ελληνικής ΑΟΖ στην οποία συνήθως η Τουρκία αρέσκεται να κάνει στρατιωτικά γυμνάσια.

Γ.Ζ.

“ Το άρθρο θα πρέπει να επαναγραφεί αλλά που να βρω χρόνο…

Πρόβλεψη σεισμών

2009-07-07T06:00:00.000+03:00

1. Εισαγωγή

Σεισμοί είναι σύνθετα φαινόμενα τα οποία παράγονται στο εσωτερικό της γής λόγω ξαφνικής απελευθέρωσης ενέργειας απο την μετακίνηση μαζών με αποτέλεσμα τη δημιουργία κυματοσημάτων διαφόρων ειδών όπως σεισμικών και ηλεκτρομαγνητικών.

Τα σεισμικά κύματα είναι διαφόρων τύπων, εκ τών οποίων τα πιό γνωστά είναι τα τύπου P (συμπιεστικά κατά τη διεύθυνση διάδοσης) και τα τύπου S (κάθετα στη διεύθυνση διάδοσης).

1.1. Πρόβλεψη σεισμού σημαίνει:

πρόβλεψη του επικέντρου (θέση στην επιφάνεια τής γής) καί τής εστίας (θέση μέσα στη γή)
πρόβλεψη του χρόνου του συμβάντος
πρόβλεψη τού μεγέθους (ένταση) καί
πρόβλεψη της διάρκειας ενός σεισμού (ισχύς).

Πρόβλεψη σεισμού, που να καλύπτει τις 4 παραπάνω προυποθέσεις δεν έχει υπάρξει μέχρι τώρα.

Παρόλα αυτά πιστεύω, ότι ένας σεισμός θα μπορούσε να προβλέπεται από την παρατήρηση και μέτρηση τών ηλεκτρομαγνητικών σημάτων που παράγονται πρίν και κατά τη διάρκειά του.

2. Μία εύκολη μέθοδος προειδοποίησης σεισμών για την Ελλάδα

Εχω παρατηρήσει ότι υπάρχει συσχετισμός μεταξύ σημαντικών σεισμικών γεγονότων που συμβαίνουν στη Νέα Ζηλανδία και σημαντικών σεισμικών γεγονότων που συμβαίνουν στην Ελλάδα. Συγκεκριμένα, όταν υπάρχει σημαντική σεισμική έξαρση πχ. όταν γίνονται σεισμοί πάνω από 4.5 Richter στην Νέα Ζηλανδία υπάρχει μιά αντίστοιχη σημαντική σεισμική έξαρση στην Ελλάδα μετά από 2 έως 4 το πολύ μέρες. Οταν εκεί η κατάσταση εφησυχάζει τότε γενικά η κατάσταση εφησυχάζει και στην Ελλάδα. Αυτό το φαινόμενο ίσως να συσχετίζεται και με το γεγονός, ότι Νέα Ζηλανδία και Ελλάδα είναι αντιδιαμετρικά τοποθετημένες στην επιφάνεια της γής.

Σποραδικές "προβλέψεις" πού έχω κάνει κατά καιρούς δείχνουν ένα μεγάλο βαθμό συσχετισμού, κάτι που είναι άξιο περαιτέρω διερεύνησης. Το site που σάς συνιστώ να επισκέπτεστε καθημερινά είναι αυτό εδώ και να παρατηρείτε τα “New Zealand Earthquakes Signals”.

Αμα παρατηρήσετε κάτι, όπως αυτό στη φωτογραφία αριστερά, να διατηρήσετε την απαραίτητη ψυχραιμία.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η “ταραχή” πού έγινε την 27η Ιουνίου 2009 στη Νέα Ζηλανδία με 2 σεισμούς πάνω από 4.4 Richter έδωσε ένα σεισμό 5.9 Richter στην Κρήτη 4 ημέρες αργότερα (1η Ιουλίου 2009) και ένα ακόμη λίγες ώρες αργότερα 4.5 Richter (2^α Ιουλίου 2009).

Παρατηρείστε το συσχετισμό στον οποίο αναφέρομαι και μόνοι σας, επισκεπτόμενοι καθημερνά τη διασύνδεση που σας έδωσα. Η συγκεκριμένη σελίδα διαθέτει και RSS, το οποίο μπορείτε να προσθέσετε σε μια στήλη του ιστολογίου σας.

3. Πρόβλεψη σεισμών απο δορυφόρο

Στις δύο φωτογραφίες αριστερά βλέπετε πώς φαίνεται από ένα δορυφόρο η μεταβολή της θερμοκρασίας του εδάφους λόγω έκλυσης ενέργειας (θερμότητας κλπ) πρίν από έναν επερχόμενο σεισμό.

Με τη μέθοδο αυτή προβλέφτηκε από Κινέζους επιστήμονες ο σεισμός τών 5.1 R στο Changshu στην Kίνα, το Φεβρουάριο του 1990.

Γ.Ζ.

Ηλεκτρομαγνητική ρύπανση

2007-12-13T16:48:00.000+02:00

1. Εισαγωγή

Ηλεκτρομαγνητική Ρύπανση είναι ένα είδος περιβαντολλογικού ρύπου ηλεκτρομαγνητικής φύσης.

Μπορείτε νά τή φανταστείτε σαν ένα ηλεκτρομαγνητικό "νέφος" (για τό λόγο αυτό μερικές φορές χρησιμοποιείται γιά την ηλεκτρομαγνητική ρύπανση ο όρος Electro-Smog ή Electronic Smog), που υπάρχει γύρω σας και είναι αποτέλεσμα τής υπερβολικής ηλεκτρομαγνητικής επιβάρυνσης τού περιβάλλοντος από τεχνολογικά προιόντα, τα οποία είτε δεν σχεδιάστηκαν καλά είτε δέν έχουν υποστεί το σωστό ποιοτικό έλεγχο.

Πηγές δημιουργίας του ηλεκτρομαγνητικού νέφους είναι οι διάφορες ηλεκτρικές ή μαγνητικές ή ηλεκτρομαγνητκές συσκευές ανεξαρτήτως μεγέθους καί χρήσης.

Η ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία (EMF - Electromagnetic Field Radiation) διακρίνεται σε ιονίζουσα και σε μη-ιονίζουσα ανάλογα με τη συχνότητά της (βλέπετε τήν παραπάνω φωτογραφία).

Μη-ιονίζουσα ακτινοβολία είναι εκείνη που δέν μπορεί να προκαλέσει ιονισμό δηλαδή νά μετακινήσει ηλεκτρόνια απο τους φλοιούς τών ατόμων καί τών μορίων ή ακόμη να διεγείρει πυρήνες στοιχείων.

Τέτοιου είδους ακτινοβολία προέρχεται π.χ. από το ορατό φώς, από το υπέρυθρο φάσμα (Infrared -IR), από πηγές μικροκυμάτων (Microwaves - MW), από πηγές ραδιοφωνικών σημάτων (RF) π.χ. από τούς πομπούς τού ράδιο, τής τηλεόρασης, από εξαιρετικά χαμηλής συχνότητας πηγές ακτινοβολίας π.χ γραμμές μεταφοράς (Extremely Low Frequency - ELF radiation) και από ισχυρά σταθερά ηλεκτρικά ή μαγνητικά πεδία (strong DC fields).

Η μή-ιονίζουσα ακτινοβολία παράγεται απο διάφορα είδη πηγών που υπάρχουν στο σπίτι, στο χώρο εργασίας ή στο περιβάλλον, απο lasers μέχρι γραμμές μεταφοράς, οικιακές συσκευές, κινητά, υπολογιστές, κεραίες κινητών, ραντάρ, ραντάρ αυτοκινήτων, ραντάρ εσωτερικού χώρου, ασύρματα δίκτυα κλπ.

Το κυριότερο αποτέλεσμα της δράσης της μη-ιονίζουσας ακτινοβολίας είναι η αύξηση της θερμοκρασίας στούς σωματικούς ιστούς. Αυτό συμβαίνει, διότι τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία επιβάλλουν μιά κίνηση στα φορτία, που είναι εντοπισμένα μέσα στο ανθρώπινο σώμα. Η επιβράδυνσή τους μετατρέπεται σε θερμότητα. Η έκλυση θερμότητας αλλάζει την ταχύτητα τών βιοχημικών αντιδράσεων, που συμβαίνουν μέσα στο σώμα και πιθανόν και την έκβασή τους.

Δυστυχώς θα χρειστούν ακόμη πολλά χρόνια για να κατανοηθούν οι μηχανισμοί επίδρασης της μη-ιονίζουσας ακτινοβολίας στις βιολογικές αντιδράσεις και στά βιοηλεκτρομαγνητικά φαινόμενα. Μέχρι τότε προσπαθείστε να καταλάβετε τίς αιτίες, που προκαλούν την ηλεκτρομαγνητική ρύπανση ώστε να προστατεύεστε καλύτερα.

Ιονίζουσα ακτινοβολία είναι εκείνη η ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία, που έχει αρκετή ενέργεια για να μετακινήσει ηλεκτρόνια απο τους φλοιούς τών ατόμων και μορίων καί όχι μόνον αλλά καί νά διεγείρει ακόμη καί πυρήνες στοιχείων.

Τέτοιου είδους ακτινοβολία προέρχεται π.χ. από ένα μέρος του υπεριώδους φάσματος (Ultraviolet - UV), από ακτίνες Χ (x-rays), από ακτίνες γ (γ-rays) και από τη κοσμική ακτινοβολία.

Οι γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικού ρεύματος και η κινητή τηλεφωνία αφορούν τη μη ιονίζουσα ακτινοβολία.

2. Ορια επικινδυνότητας ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας

Στο διπλανό γράφημα παρουσιάζονται οι τιμές τών ορίων επικινδυνότητας για την ένταση του ηλεκτρικού και του μαγνητιικού πεδίου – συμπεριλαμβανομένης και της ενεργειακής ροής - της Ευρωπαικής Ενωσης για το γενικό πληθυσμό, στη περιοχή συχνότητας 10 kHz – 300 GHz.

Βάσει τών τιμών αυτών γίνεται ανά περίπτωση ο έλεγχος της ηλεκτρομαγνητικής ρύπανσης με τη σωστή μεθοδολογία και τα κατάλληλα όργανα μέτρησης.

Η ασυμβατότητα, που υπάρχει στο παραπάνω γράφημα, για τις χαμηλότερες συχνότητες μεταξύ τών τιμών του ηλεκτρικού και του μαγνητικού πεδίου απαιτεί τη διόρθωσή του.

3. ΗΜ Ακτινοβολία από γραμμές υψηλής ενέργειας

Πολλές θόρυβος γίνεται - και δικαιολογημένα - για τις βιολογικές επιδράσεις τών ηλεκτρομαγνητικών πεδίων, που παράγονται από τις γραμμές μεταφοράς υψηλής ισχύος συχνότητας 60 Hz, μιάς συχνότητας που θα μπορούσε να επηρεάζει τις εγκεφαλικές λειτουργίες (η φωτογραφία από τη περιοχή του Γέρακα).

Στη κατωτέρω φωτογραφία σας παρουσιάζω δύο γραφήματια από ένα υπολογισμό που έκανα, για να βρώ τη κατανομή του ηλεκτρομαγνητικού πεδίου γύρω από μια γραμμή μεταφοράς υπερυψηλής τάσης 7 kV (επτά χιλιάδες Volts), πού ευρίσκεται σε ύψος 15 μέτρων από τό έδαφος.

Η γραμμή μεταφοράς υποτίθεται ότι είναι κάθετη στην οθόνη του υπολογιστή σας και φαίνεται σαν ένα έντονο σημαδάκι (cable) στο κέντρο των δύο γραφημάτων.

Το πάνω γράφημα αναφέρεται στη κατανομή του ηλεκτρικού πεδίου και το κάτω στη κατανομή του μαγνητικού πεδίου σε απόσταση 300 μέτρων από τη γραμμή μεταφοράς και σε βάθος 50 μέτρων εντός του υπεδάφους.

Στό μοντέλο αυτό θεωρώ ότι το υπέδαφος (ground) είναι ομογενές μείγμα διηλεκτρικών υλικών καί όχι τέλειο μέταλο γιά ρεαλιστικότερα αποτελέσματα. Επίσης, θεωρώ ότι σε απόσταση 70 μέτρων από τη γραμμή υπάρχει ένα κτίριο ύψους 10 μέτρων και φάτσας 10 μέτρων φτειαγμένο από τσιμέντο. Αυτό έγινε για να δώ αν η ρύπανση διαδίδεται μέσα στο κτίριο ή και πίσω από αυτό.

3.1. Αποτελέσματα εξομοίωσης

η ΗΜ ρύπανση μπορεί να εκτείνεται σε απόσταση πάνω από 300 μέτρα.
η ΗΜ ρύπανση εκτείνεται καί μέσα στό υπέδαφος και σέ βάθος πάνω από 50 μέτρα.
η ΗΜ ρύπανση διαδίδεται καί μέσα στό κτίριο αλλά και πίσω από αυτό.
το μαγνητικό πεδίο στα 300 μέτρα είναι 4420 Α/m, δηλαδή ξεπρενάει κατά πολύ το όριο επικινδυνότητας τών 500 A/m, που ορίζει η Ευρωπαική Ενωση.
το ηλεκτρικό πεδίο είναι μικρότερο από τα 10 kV/m στα 300 μέτρα, καθότι η γραμμή μεταφοράς της εξομοίωσής μας φέρει τάση 7 kV. Αλλά μιά γραμμή τάσης πάνω από 10 kV θα δίνει ηλεκτρικό πεδίο που θα ξεπερνάει τό όριο επικινδυνότητας, που καθορίζει η Ευρωπαική Ενωση.

3.2. Συμπεράσματα

Από όσα σας ανέφερα προκύπτει ότι:

το όριο ασφαλείας τών 300 μέτρων σαν όριο ελάχιστης απόστασης για προστασία από ΗΜ ρύπανση δεν έχει νόημα.
επιβάλλεται ο έλεγχος τών ορίων επικινδυνότητας ανά περίτπωση υποψίας για ηλεκτρομαγνητική ρύπανση

4. ΗΜ Ακτινοβολία από κινητά

Πολύ συζήτηση - και δικαιολογημένα - υπάρχει γύρω από την επίδραση της ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας της παραγόμενης από ένα κινητό τηλέφωνο την ώρα της ομιλίας του.

Στη φωτογραφία δεξιά, σας παρουσιάζω έναν υπολογισμό μου, της μεταβολής της κατανομής της θερμοκρασίας μέσα σε ένα μοντέλο ανθρώπινης κεφαλής τη στιγμή λειτουργίας ενός κινητού τηλεφώνου. Ο υπολογισμός είναι ενδεικτικός και εξαρτάται απο την μορφή και την ισχύ της κεραίας, η οποία στο συγκεκριμένο παράδειγμα είναι κοντά στο αριστερό αυτί του ανθρωπου.

Το αποτέλεσμα που προκύπτει είναι, ότι η θερμοκρασία παρουσιάζει τη μεγαλύτερη μεταβολή (0.5 -1.5 Celsius) στην περιοχή του αυτιού αλλά και μέσα στο κεφάλι.

Η συμπεριφορά αυτή επιβεβαιώνεται με μετρήσεις MRI (μαγνητικές τομογραφίες) του εγκεφάλου ενός χρήστη κινητού τηλεφώνου, τοποθετημένου στη θέση του αυτιού του, μίας με το κινητό ενεργοποιημένο και μίας με το κινητό εκτός λειτουργίας, τις οποίες βλέπετε στην αποκάτω φωτογραφία. Παρατηρείστε ότι η περιοχή Α περιέχει εντονότερα κίτρινα χρώματα (μεγαλύτερη απορρόφηση – υψηλότερη θερμοκρασία) απο εκείνα της περιοχής Β αλλά και ότι αυτά κατέχουν μεγαλύτερη έκταση. Το κόκκινο τόξο δείχνει κάτι κόκκινα σημεία, τα οποία δεν μπορούμε να προσμετρήσουμε στα υπέρ, αφού αφορούν φαινόμενα από σφραγίσματα δοντιών του χρήστη!

Για το λογο αυτό συνιστώ κατά την επικοινωνία τη χρήση τών ειδικών ακουστικών με καλώδο και τη τοποθέτηση του κινητού μακράν του σώματος ή μέσα σε ειδικά σχεδιασμένη θήκη.

4.1. ΗΜ ρύπανση από μία μόνο κεραία βάσης κινητής τηλεφωνίας

Υπάρχει έντονο και δικαιολογημένο ενδιαφέρον γύρω απο την επιλογή του ελαχίστου ορίου απόστασης μιας κεραίας κινητής τηλεφωνίας απο ένα κατοικημένο κτίριο. Είναι ευνόητο ότι αυτό εξαρτάται από το είδος της κεραίας, την έντασή της, τη θέση της αλλά και τον καιρό!

Στη φωτογραφία αριστερά βλέπετε μία εξομοίωση της κατανομής του ηλεκτρικού πεδίου της εκπεμπόμενης από μια τυπική κεραία κινητής τηλεφωνίας, τοποθετημένης στον τοίχο μιάς πολυκατοικίας.

Τα πολλά διαφορετικά χρώματα δηλώνουν τις διαφορετικές τιμές της έντασής του πάνω σε αυτά τα κτίρια, όπως προκύπουν από τον υπολογισμό.

Η ένταση του πεδίου αυξάνεται από το μπλέ (σχεδόν μηδέν), πρός το πράσινο, πρός το κίτρινο και πρός το κόκκινο χρώμα (μέγιστη τιμή).

Οπως θα παρατηρήσατε κάτω απο την κεραία το ηλεκτρικό πεδίο δεν είναι ακριβώς μηδέν, όπως πιθανώς νομίζουν όσοι έχουν τοποθετήσει κεραίες στις ταράτσες τους.

Παρατηρείστε επίσης ότι σε κάποιες περιοχές, σχετικά μακριά από την κεραία, η ένταση του πεδίου είναι ισχυρότερη (κόκκινη περιοχή) από ότι στον τοίχο της πολυκατοικίας στην οποία αυτή ευρίσκεται τοποθετημένη (πράσινη περιοχή). Αυτό οφείλεται σε γνωστά φαινόμενα διάδοσης ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων(συμπεριλαμβανομένου εκείνου τών πολλαπλών ανακλάσεων), στη συμπεριφορά τών υλικών απο τα οποία είναι συνήθως κατσκευασμένα τα κτίρια κλπ.

4.2. ΗΜ ρύπανση από πολλές κεραίες βάσης κινητής τηλεφωνίας

Στη φωτογραφία αριστερά, σας παρουσιάζω μιά ακόμη αντιπροσωπευτική εξομοίωση της κατανομής της ηλεκτρομαγνητικής ρύπανσης όπως προκύπτει από ακριβέστατους υπολογισμούς για μια τυπική κατανομή κεραιών τηλεφωνίας σε μια πόλη.

Τα πολλά διαφορετικά χρώματα δηλώνουν τις διαφορετικές τιμές της έντασης του ηλεκτρικού πεδίου πάνω σε αυτά τα κτίρια, όπως προκύπουν από τον υπολογισμό.

Παρατηρείστε πώς είναι διεσπαρμένες οι κόκκινες περιοχές αυξημένης τιμής του ηλεκτρικού πεδίου σε μια περιοχή πολλών οικοπεδικών τετραγώνων.

Προφανώς η κατάσταση στην Ελλάδα, μέ τόσες παράνομα ανηρτημένες κεραίες, είναι πολύ πιό “αποκρουστική” από αυτή που βλέπετε στη φωτογραφία.

4.3. Συμπεράσματα

Από όσα σας ανέφερα μέχρι τώρα και απο τη μελέτη τών τελευταίων φωτογραφιών με τις εξομιοώσεις μέσα σε πόλη, προκύπτουν πάρα πολλά και σημαντικά συμπεράσματα. Μεταξύ αυτών είναι:

Δέν είχε ούτε έχει νόημα η αναφορά σε κανένα κρατικό ή επιστημονικό κείμενο ενός ορίου απόστασης ελάχιστης επικινδυνότητας π.χ. 300 μέτρων απο κεραία. Δεν έχει καμμία επιστημονική βάση. Αντίθετα, έχει νόημα το μετρούμενο ηλεκτρικό ή μαγνητικό πεδίο να μη υπερβαίνει το όριο επικινδυνότητας για τη συγκεκριμένη συχνότητα που ενδιαφέρει ανεξάρτητα από απόσταση ή γωνία απο την οποιαδήποτε κεραία ή σύστημα κεραιών.
Δέν έχει νόημα η μέτρηση και ο έλεγχος του επιπέδου της ηλεκτρομαγνητικής ρύπανσης να γίνεται με μετρητές τοποθετημένους σε σταθερά σημεία απέναντι απο κεραίες (αλλά ούτε και με μετρητές τοποθετημένους σε κινούμενα οχήματα). Πρόκειται για απλοικές προσεγγίσεις επίλυσης ενός σύνθετου προβλήματος.

4.4. Ελληνική καινοτομία: Καλύμματα κεραιών κινητής τηλεφωνίας για αισθητική παρέμβαση!

Στην αριστερή φωτογραφία βλέπετε διάφορα είδη κεραιών.

Αυτό που βλέπετε όμως δέν είναι ακριβώς οι κεραίες αυτές καθεαυτές αλλά τα καλλύματα τους. Αυτά δεν είναι φτειαγμένα απο τυχαία υλικά αλλά από υλικά μικρής απορρόφησης της ακτινοβολίας, που αντέχουν στις αλλαγές του καιρού και έχουν υποστεί συγκεκριμένα tests ώστε η κεραία να λειτουργεί σωστά.

Ολες οι κεραίες, όπως και οι κεραίες κινητής τηλεφωνίας δεν επιτρέπεται να καλύπτονται με πάσης φύσης επιπλέον προστατευτικά καλύμματα αγνώστων προδιαγραφών διότι είναι δυνατόν να δώσουν φαινόμενα έξω απο τις προδιαγραφές τους. Υπο αυτή την έννοια καθίστανται επικίνδυνες για τη δημόσια υγεία.

Η άποψη της ΕΕΑΕ (στη δεξιά φωτογραφία βλέπετε απόσπασμα από επίσημο φυλλάδιο), ότι ένα επιπλέον κάλυμμα π.χ. μία καμινάδα, μπορεί να εντάξει αισθητικά καλύτερα μια κεραία τηλεφωνίας στο περιβάλλον, σκιάζει την επιστημονική αλήθεια. Το σχετικό φυλλάδιο πρέπει να αποσυρθεί. Αυτό που γράφει είναι λάθος.

5. Προστασία από την ΗΜ ακτινοβολία

Βασικά υπάρχουν δύο μέθοδοι προστασίας από ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία με υλικά.

δια απορρόφησης, όπου ένα απορροφητικό υλικό μετατρέπει την προσπίπτουσα ακτινοβολία - μίας ή περισσοτέρων συχνοτήτων - σε θερμότητα ή και άλλου είδους ενέργεια ωφέλιμη ή όχι
δια ανακλάσεως, όπου ένα ανακλαστικό υλικό ανακλά πρός μία η περισσότερες διευθύνσεις την προσπίπτουσα σε αυτό ακτινοβολία μίας ή περισσοτέρων συχνοτήτων.

Αμφότερες οι μέθοδοι βασίζονται σε φυσικά υλικά, σύνθετα υλικά και μεταυλικά.

Η απόδοση τους εξαρτάται απο τον τρόπο κατασκευής τους, τη γεωμετρία τους, τις ηλεκτρομαγνητικές τους ιδιότητες, όπως και τη συχνότητα, πόλωση, κατανομή και ισχύ της προσπίπουσας ακτινοβολίας.

Τα υλικά αυτά ανάλογα με το είδος τους και τη μεθοδολογία που χρησιμοποιείται μπορούν να εντοιχιστούν, να επιστρωθούν σε επιφάνειες κλπ και υπάρχουν σε διάφορες μορφές ανάλογα με το είδος και τον βαθμό προστασίας που ζητείται.

5.1. Συμπέρασμα

Υπάρχουν υλικά που να προστατεύουν επαρκώς τους πολίτες σε κραυγαλέες περιπτώσεις και τα οποία θα επέτρεπαν στις εταιρείες π.χ. ΔΕΗ, κινητής τηλεφωνίας κλπ, να κάνουν σωστότερα και ευκολότερα τη δουλειά τους. Η ζωή όλων θα μπορούσε να γίνει καλύτερη. Αυτό όμως προυποθέτει γνώσεις, ευελιξία, υποδομές και οργάνωση.

6. Αυστηρή Προειδοποίησηση πρός τους αρμόδιους φορείς της πολιτείας

Σε περίπτωση ισχυρού σεισμού θα δημιουργηθούν μεγάλα προβλήματα σε ανθρώπους, εταιρείες και πολιτεία αν συμβεί πτώση κτιρίων, που φέρουν απαίδευτα βαρειά κεραιοσυστήματα κινητής τηλεφωνίας.

Η πολιτεία πρέπει να λάβει άμεσα μέτρα για το θέμα αυτό, όπως και να απαγορεύσει τα καλύμματα στις κεραίες γιατί θα προκύψει μεγάλο πρόστιμο από την ΕΕ.

Εχει λεφτά πλέον η Ελλάδα στη θλιβερή οικονομική κατάσταση που είναι, να αποζημιώνει θύματα και περιουσίες;

Γ.Ζ.